Een prachtige zomerzondag in Zuid-Afrika. Op het kerkplein van de New Life City Church in Sunnyside (Pretoria) ontmoeten we collega Gerrit Heino en zijn vrouw José. Als collega’s van Driestar hogeschool zijn we op studiereis. Een unieke gelegenheid om naast ‘vreemde ervaringen’ in het onderwijs ook dergelijke ervaringen in het kerkelijk leven op te doen. Het is een hartelijk weerzien. Een jaar geleden zijn Gerrit en José hun roeping gevolgd en, mede door de GZB, vanuit de Dorpskerk in Capelle aan den IJssel uitgezonden naar Pretoria.

Multi-etnische reformatorische kerk

De New City Life Church in Sunnyside is overigens niet hun kerkelijk thuis. Dat hebben ze gevonden in de Gereformeerde Kerk Derdepoort in Pretoria. De New Life City Church is ontstaan in 2008 uit een kerkplantingsinitiatief van onder anderen dr. Brian DeVries, collega van Gerrit op Mukanhyo Theological College. De multi-etnische reformatorische kerk wordt nu geleid door prof. Derrick Mashau. Door hem worden we hartelijk welkom geheten in de dienst, die begint met lofprijzing en aanbidding. In de preek naar aanleiding van Nehemia 9:6 wijst ds. Mashau erop dat de Naam van God in ons leven in het centrum dient te staan. In die Naam is alle glorie en heiligheid; laten wij Zijn Naam verhogen in ons leven. Na de preek wordt het Heilig Avondmaal gevierd. Juist ook in de maaltijd van de Heere voelen we de verbinding met onze broeders en zusters in Zuid-Afrika. Gerrit spreekt een dankwoord tot de gemeente voor de gastvrijheid die we die morgen hebben ontvangen en wenst allen Gods zegen toe.

Bureaucratie

Na afloop worden we van harte uitgenodigd bij Gerrit en José op de koffie. Ze hebben inmiddels hun draai gevonden, maar vertellen ons dat het niet eenvoudig was. De enorme bureaucratie waar ze mee te maken kregen rond de verhuizing van Nederland naar Pretoria was ontmoedigend. Gelukkig stond José nog in het artsenregister van Zuid-Afrika. Weliswaar slapend, maar dat gaf uiteindelijk – na in Nederland nieuw opgestelde verklaringen van haar werk als arts – een goede basis voor het visum. Dankzij dat visum konden ze ook een bankrekening openen. Er kwam een boete omdat ze geen Internationaal Rijbewijs konden tonen. Zo’n papiertje is alleen bij de ANWB in Nederland te krijgen en is slechts één jaar geldig. Een Zuid-Afrikaans rijbewijs volstaat niet, want dan wordt het Nederlandse exemplaar vernietigd. Enfin, nog veel meer van zulke verhalen lezen we met smaak in de blogs en nieuwsbrieven van Gerrit en José.

HIV/Aids onderzoek en ‘huisarts’ in een township

José vertelt uitvoerig over haar werk als arts-onderzoeker op het gebied van de bestrijding van HIV en Aids. Zij verricht met een team internationaal onderzoek naar het gebruik van preventieve middelen voor vrouwen om HIV/Aids-besmetting te voorkomen. Zeker gelet op de culturele aspecten, die niet zelden doorspekt zijn met allerlei heidens bijgeloof, is dit een belangwekkend onderzoek. Naast haar werk in Madibeng (het onderzoekscentrum in Brits op ongeveer een uur rijden van Pretoria) is zij ook huisarts voor de inwoners van een township, veelal immigranten uit de buurlanden die nauwelijks inkomen hebben en in minimale omstandigheden leven. Met veel verve vertelt ze over het prachtige werk dat ze mag doen. De uitleg van Gerrit volgt later in de week. We nemen afscheid met een groepsfoto in de tuin van hun woning.

Mukhanyo Theological College

Gerrit neemt ons maandag mee naar zijn werkplek in Pretoria, een van de bijgebouwen van de C.R. Swart High School die Mukhanyo huurt. Gerrit werkt als docent- en studentbegeleider aan Mukhanyo Theological College (MTC) in Pretoria en Kwa-Mhlanga. Verder geeft hij een dag per week en een avond les aan studenten theologie. Een andere belangrijke taak voor Gerrit is het opzetten van een curriculum voor een christelijke lerarenopleiding aan MTC. Hierbij werkt hij samen met Driestar educatief en het International Network for Christian Education, waarin ook Woord en Daad participeert.

Op schoolbezoek in Pretoria

Op maandag laat Gerrit ons diverse scholen in Pretoria zien. Zo zijn we te gast op de C.R. Swart High School, een public school voor voortgezet onderwijs met hoofdzakelijk zwarte tieners. We krijgen uitleg over de moeilijkheid voor het onderwijs om de lessen zo vorm te geven dat recht wordt gedaan aan de elf verschillende talen in het land en de verschillende culturen. Van een eerste of tweede taal mag niet gesproken worden, want taal is tegelijkertijd ook politiek. Een ander uiterste zien we op de christelijke school voor voortgezet onderwijs Dirk Postma. Deze wordt bezocht door blanke tieners met een christelijke achtergrond en vindt haar achterban in de verschillende gereformeerde kerken die Pretoria rijk is. Op die school wordt in het Afrikaans les gegeven, een van de redenen

waarom er vervolgens geen zwarte mede-Afrikaners in de schoolbanken aanschuiven.

Kerkplanter en missionair predikant DeVries

Op dinsdag rijden we met Gerrit naar ´zijn´ Mukhanyo, zonder file ruim een uur rijden van Pretoria. Hij schetst ons het ontstaan van het college en legt uit dat veel studenten de opleiding ook op afstand kunnen volgen. Via de diverse afstandscentra, verdeeld over Zuid-Afrika maar ook daarbuiten, kunnen studenten de colleges volgen via DVD en moduleboeken bestuderen onder begeleiding van tutoren. De ‘werk-plaats’ van Gerrit is een inspirerende omgeving. Op dinsdag en donderdag is er een gezamenlijke devotion (opening): zingen en een meditatie, deze keer verzorgd door dr. Brian DeVries, de directeur van MTC. Opgegroeid in de Gereformeerde Gemeente van Kalamazoo is hij sinds dertien jaar missionair predikant en gemeentestichter in Zuid-Afrika en verbonden aan het MTC. Zijn meditatie naar aanleiding van Romeinen 4 kent een voluit reformatorisch appel: Er is behoud door genade alleen, door het geloof alleen, door Christus alleen.

Zuid-Afrika in pre-reformatietijd

In het kennismakingsgesprek doet dr. DeVries een dringend appel op ons. Er is in Zuid-Afrika grote behoefte aan pastoraal medewerkers, docenten en missionaire predikanten. ‘In Nederland spreken jullie wellicht van post-reformatie, maar hier in Zuid-Afrika leven we in een pre-reformatie tijd.’ In de middagpauze ontmoeten we de studenten, waarvan sommigen al jarenlang pastorale hulp verlenen in hun dorp. Eén student heeft zelfs in Gouda delen van de cursus Godsdienstonderwijs gevolgd en rondt hier zijn opleiding af. Hij werkt inmiddels als pastoraal medewerker onder gevangenen in diverse gevangenissen.

Gebed voor Gerrit en José

Na een kringgebed waarin we voor het werk van Gerrit en José hebben gebeden en een heerlijke maaltijd (rijst en stoofvlees) keren we huiswaarts. De ontmoeting met Gerrit en José en hun Zuid-Afrika resoneert nog na en dat zal nog wel even duren. Blijf hen vooral steunen, ook met uw gebed

  • Voor meer informatie over het werk van de familie Heino kunt u terecht op deze website, en/of de voorzitter van hun TFC (thuisfrontcommissie): Jaap van der Eijk (jaapvdeijk@xs4all.nl / 0654772180).