Namens de Protestantse gemeente te Capelle aan de IJssel (PgC) wordt als ‘zendende organisatie’ godsdienstonderwijs gegeven aan kinderen op meerdere openbare basisscholen door twee professionele leerkrachten, Marian Steenwoerd -Oosterom en Marjanne van ’t Hul-De Haas. Dit artikel vertelt over het werk van Marjanne en Marian en de band tussen hen en de PgC en over de organisatie die achter hen staat.

Iedere leerling op een openbare basisschool heeft recht op godsdienstig vormingsonderwijs. Dit recht is vastgelegd in de Wet op het Openbaar Onderwijs, artikel 50 en 51. De lessen zijn niet verplicht; ouders moeten daar wel hun toestemming voor geven. Gelukkig mogen bijna alle kinderen op de openbare scholen meedoen.

De Protestantse Kerk in Nederland (PKN) is vertegenwoordigd in de commissie onderwijs van het Interkerkelijk Contact in Overheidszaken. De Stichting Protestants Centrum Godsdienstig Vormingsonderwijs (GVO) is de juridische werkgever van de docenten, die dit onderwijs door heel Nederland verzorgen. De PgC is ‘aangeslotene’ bij deze Stichting.

Hoe is dat recht in Capelle concreet vorm gegeven?

Godsdienstonderwijs op openbare scholen werd door de Centrale Kerkenraad (van de toenmalige Hervormde Gemeente) financieel mogelijk gemaakt. Sinds 2009 is de financiering van de leerkrachten voor het grootste deel overgenomen door de overheid. GVO verzorgt professionele begeleiding aan leerkrachten. Hierdoor is alles wel veel ‘schoolser’ geworden, met nascholingscursussen, jaarplannen, vergaderingen etc. GVO zegt hierover ‘De lessen gaan over thema’s uit het leven van de kinderen. Die verbinden we met Bijbelse en levensbeschouwelijke verhalen. Zo ervaren kinderen wat het geloof in God kan betekenen voor mensen van toen en kinderen van nu’. Meer informatie over de GVO is te vinden op hun website. Een link hiernaar is opgenomen op de website van de PgC.

De inhoudelijke samenwerking van de pgc met de leerkrachten De doelstelling van godsdienst onderwijs op openbare scholen is door de toenmalige Hervormde Gemeente in een rapport als bijlage bij Kerkklanken in 2002 geformuleerd: ‘vergroting van de kennis van de Bijbel en van de cultuur van het Christelijk geloof, en versterking van normen en waarden, vooral respect voor elkaar en voor het leven in het algemeen’,

De PgC steunt de leerkrachten in Woord en Daad, door onder meer: • (vragen om) gebed voor hen en de kinderen die zij begeleiden;
• het financieren door de Diaconie van Bijbels, die kinderen aan het eind van de basisschool ontvangen;
• het houden van collectes ten behoeve van bijvoorbeeld de aankoop van materiaal, te gebruiken bij de lessen.

Door de Algemene Kerkenraad (AK) is de commissie Godsdienst onderwijs ingesteld, die enkele malen per jaar met de leerkrachten over de voortgang van het onderwijs op openbare scholen vergadert en waar mogelijk steun geeft of op verzoek van de leerkrachten acties neemt.

De twee leerkrachten die deze opdracht hebben aangenomen Dit zijn, al sinds 1988, Marjanne van ’t Hul-de Haas en Marian Steenwoerd-Oosterom. In de aanstellingsbrieven van de beide leerkrachten door de toenmalige Hervormde Gemeente stond vermeld, dat ‘De medewerker werkzaam zal zijn in de functie van schoolcatechese’. Dat ging niet zomaar! Zo heeft Marjanne van ’t Hul de Haas onder anderen haar cijferlijst behorende bij het examen voor het Diploma Bijbels Onderwijs van 21 juni 1985 van de Driestar aan de Centrale Kerkenraad moeten overleggen: één 8 en verder alleen maar negens! Maar wat vooral de kerkenraad overtuigde, was het vaste vertrouwen en het geloof van Marjanne en Marian dat zij godsdienst onderwijs aan kinderen op openbare scholen als een levensvervulling zagen. Wat is er immers mooier, dan kinderen te vertellen over Jezus en Geloof, Hoop en Liefde?

 

De ervaringen van de leerkrachten Jaarlijks schrijven de leerkrachten een verslag over hun inzet aan de AK. Vaak staat boven de door hen geschreven verslagen een paar woorden, die een kernachtige samenvatting geven van hun inzet, zoals:

  • ‘Laat de kinderen tot mij komen’
  • ‘Groot is Uw trouw’
  • ‘Gedenkt aan de wonderen die Hij heeft gedaan’
  • ‘Meer dan rijkdom!’

Marjanne van ’t Hul schrijft zelf over haar ervaringen: “Vertellen uit de Bijbel en lesgeven aan kinderen, dat werd een droom die uitkwam, nu bijna 35 jaar geleden. Wat een feest om dit werk te mogen doen. De kinderen van de bovenbouw, groep 5 t/m 8, krijgen elke week een lesuur godsdienstonderwijs. En hoe enthousiast zijn de kinderen! Voor de meeste kinderen zijn alle verhalen nieuw. Ze genieten daarvan en kunnen soms ook haast niet wachten om een nieuw verhaal te horen of hoe het verder gaat met bv. Jozef die in de put zit. Ze verwonderen zich als Jozef zijn broers toch kan vergeven. Alleen al in dat verhaal zitten zoveel herkenningspunten voor veel kinderen: hoor ik erbij, eenzaam, pesten, ruzie in je familie, de moed niet opgeven, hoop voor de toekomst, vergeving….en dat roept ook vragen op. Kinderen ontdekken dat ze niet alleen zijn in hun moeiten en vinden handvatten om verder te gaan. We vieren Kerst, ontdekken wat Goede vrijdag en Pasen is, en Pinksteren en Hemelvaart. De kinderen vinden het ook geweldig om als ze van school gaan een eigen Bijbel te krijgen. Heel dankbaar zijn wij dan ook voor alle steun die de kerken in Capelle aan den IJssel aan het godsdienstonderwijs geeft.”

“Fijn is het bezoek wat we 1x per jaar brengen aan de Algemene Kerkenraad. Want wat niet veranderd is, is de trouw, betrokkenheid en hulp. Dat er nog steeds gebed is voor de scholen en de kinderen! Dat er nog steeds Bijbels mogen worden uitgedeeld en materialen kunnen worden aangeschaft. Ik mag nu al aan kinderen van oud-leerlingen lesgeven. Ook daarin zie ik de trouw van God aan generaties. En heel dankbaar ben ik aan God, voor Zijn hulp en trouw en liefde. Hij is wie Hij is! Door alle jaren heen…!”

Marian Steenwoerd schrijft over haar ervaringen: “In 1988 stond in KerkNieuws (toen nog Kerk – klanken) een vraag wie er uit de Bijbel wilde vertellen op openbare basisscholen. Dat gedeelte bleef er steeds staan. Was er dan niemand? De juf die lesgaf ging met zwangerschapsverlof. Omdat ik kinderen had gekregen had ik zelf 7 jaar niet voor de klas gestaan. Het gedeelte bleef me aankijken en omdat mijn moeder één dag wilde oppassen, heb ik gereageerd. Eén dag ben ik meegelopen met juf Alie. Het bleek ook op een speciaal onderwijsschool te zijn en op een basisschool. Na drie maanden vond ik het geweldig werk, waarin veel vragen werden gesteld.”

“De kinderen hoorden Bijbelverhalen en zongen liedjes die bij de verhalen hoorden. Ook was er altijd een kleurplaat van het verhaal of een werkje. Wat waren de kinderen enthousiast! En dat zijn ze nog steeds! Door mindere concentratie, is de les meestal in afwisselende gedeeltes ‘geknipt’. Nog steeds geef ik met heel veel plezier les!”

Namens de Commissie Godsdienst onderwijs Openbare scholen,
Kees Hol