De maatregelen tegen corona in ons land werden door onze premier Mark Rutte een intelligente lockdown genoemd. Hij wilde het volk niet van bovenaf verbieden om nog het huis uit te komen, maar vertrouwde erop dat de mensen wijs genoeg zijn om in te stemmen met de maatregelen en zich daar zoveel mogelijk aan te houden: omdat dat goed is, omdat het anders misgaat.

In het bijbelboek Exodus lezen we hoe God een verbond sluit met een heel volk. Dat is al heel bijzonder. God kiest niet een klein groepje wijzen uit, een clubje ministers die zijn wetten moeten gaan opleggen, maar Mozes moet zijn woorden aan heel het volk meedelen. Dan hebben we het over mannen en vrouwen, kinderen en slaven, ouderen en jongeren. Als Mozes het boek van het verbond aan het volk heeft voorgelezen, zeggen ze samen: ‘Alles wat de HEER heeft gezegd zullen we ter harte nemen.’ Stel je voor: deze mensen waren net nog slaven in Egypte! Ze hadden geen stem en werden misbruikt om een paar mensen rijk te maken. Nu zijn ze vrij om in een verbond met God te gaan leven, met een grondwet die is gemaakt voor een goed leven. Pas als het volk heeft ingestemd, is het verbond een feit. Mozes besprenkelt de mensen met het bloed van de brandoffers en vredeoffers die gebracht zijn. Bloed is een teken van het verbond en staat in het bijbelse spraakgebruik voor leven.

Dat klinkt allemaal mooi. Maar in de geschiedenis van Israël en in ons leven merken we, dat we niet altijd vanzelf instemmen met regels voor een goed leven zoals God dat bedoelt. Meestal niet zelfs. Zo ‘intelligent’ zijn we blijkbaar niet. Dat gold voor Israël, voor de koningen van het land en voor ons die er ‘later’ bij gekomen zijn. Steeds weer moet ik me laten terugroepen bij het verbond, de verbinding met God, die staat voor vrede en recht en liefde. God doet daar alles aan. Hij geeft ons Jezus, en een
‘nieuw verbond’ in zijn bloed. Jezus maakt het waar en maakt het ook voor ons mogelijk om een leven te leven zoals God dat bedoelt.

Met Pinksteren vieren we hoe God zijn Geest geeft. Ook dat is een democratisch gebeuren. De Geest komt niet alleen op een clubje speciale mensen, maar het is de vervulling van wat God beloofde: ‘Aan het einde der tijden, zegt God, zal ik over alle mensen mijn Geest uitgieten.’ Het Pinksterfeest wordt in de joodse traditie wel gezien als het feest van de vernieuwing van het verbond.

Ik schrijf dit allemaal op de avond van 4 mei. Ik kijk naar een lege Dam en hoor goede woorden. De koning stáát er als nooit tevoren en hij weet ‘dat we hier eigenlijk samen zijn’. Er is veel lof voor zijn toespraak, en ik besef wat de kracht is van gezamenlijk iets willen. Of iets niet meer willen: niet wegkijken, niet laf zijn, staan voor recht en vrede. Maar we kennen onszelf ook als mensen in wie, zoals Adriaan van Dis later die avond zei, ‘een ongedacht zwijn staat te trappelen.’ We kunnen onszelf niet altijd vertrouwen als weldenkende en goedbedoelende mensen. Wat een geschenk dat God ons, door zijn Heilige Geest, elke dag helpt het goede te willen. Dat Hij
onze ogen op Jezus richt, die ons voorgaat. Pinksteren: met jong en oud, met man en vrouw, met Capellenaar en vreemdeling prijzen we Gods verbond en stemmen in met zijn verlangen voor de wereld.

 

Ds. Nellie van Voornveld