De amish zijn volgelingen van de Zwitser Jacob Ammann (1644–1730), een doopsgezinde bisschop die vond dat de mennonieten te werelds werden. Na een afsplitsing emigreerden veel amish vanaf ongeveer 1740 naar Amerika. In de loop van de tijd ontstonden er diverse groepen, zoals de Old Order Amish, de Beachy Amish en de Amish Mennonites.
Geloofsleven
Kerk, familie en woongemeenschap vallen samen. De praktijk van het geloof staat centraal: wat je doet en laat, telt. Kerkdiensten worden om de twee weken gehouden in een schuur of woonhuis en duren drie tot vier uur. Mannen en vrouwen zitten apart, er wordt a capella gezongen uit de Ausbund (1654) en na afloop wordt er gezamenlijk sober gegeten.
Gemeenschap
Bijna alles doen de amish samen, van het bewerken van het land tot het bouwen van een schuur. Vrouwen komen bijeen voor hun eigen bak-, kook- en quiltsamenkomsten, een zogenaamde Bee. Men sluit geen verzekeringen af en maakt geen gebruik van sociale voorzieningen. Vrouwen werken in principe niet buitenshuis, al zijn er uitzonderingen met toestemming van de gemeenschap.
Techniek en uiterlijk
Auto’s zijn er niet. Men reist per fiets, trein of paard-en-koets. Elektriciteitsnet: nee, maar dieselgeneratoren zijn vaak toegestaan en soms zijn er zonnepanelen. Televisie, radio en vaste telefoon zijn er niet; een mobieltje soms, maar alleen zakelijk.
Vrouwen dragen lange donkere jurken en een witte kap. Mannen dragen een wijde zwarte broek met bretels, een strohoed of zwarte hoed en een baard zonder snor (want snorren doen denken aan militairen, en de amish zijn pacifisten).
Onderwijs en rumspringa
Kinderen krijgen les op een amish-school, met vakken die praktisch nut hebben: rekenen, lezen, Engels en Ordnung, het vak over normen en waarden. Hoger onderwijs wordt niet nodig geacht.
Vanaf hun zestiende mogen jongeren een periode rumspringa: rondtrekken in de westerse wereld, westerse kleding dragen, van alles uitproberen. Wie daarna terugkeert, wordt gedoopt en blijft de rest van zijn leven bij de amish. Wie wegblijft, wordt vaak verstoten. Onderzoek wijst uit dat 95% terugkeert.
Een uitspraak van boer Amos Beiler blijft hangen: “Als jullie onze waarden zo bewonderen, leef er dan zelf naar.”
Al met al een zeer boeiende gemeenschap.
Ellen van Ouwerkerk